Blogs + podcasts

Eenzaamheid

Als baby voelen we instinctief een sterke band met onze moeder, op voorwaarde dat onze start in deze wereld min of meer vrij is van trauma. Naarmate we ouder worden, vervaagt dit gevoel van diepe verbondenheid vaak. Zelfs wanneer we omringd zijn door anderen, kunnen we ons toch erg alleen voelen. Volgens de Amerikaanse auteur Teal Swan zijn er drie oorzaken van eenzaamheid: fragmentatie, schaamte en angst.

De eerste oorzaak van eenzaamheid is de disconnectie van jezelf door fragmentatie. Dit betekent dat we delen van onszelf afwijzen en andere delen overdreven benadrukken om goedkeuring van onze ouders te krijgen. Dit proces begint al op jonge leeftijd. We leren van onze ouders wat wel en niet acceptabel is binnen het gezin of de cultuur waarin we opgroeien.

Fragmentatie

Enkele voorbeelden van fragmentatie:

1. Creativiteit wordt afgewezen
   Stel dat je als kind heel creatief was, maar je ouders hechten alleen waarde aan goede schoolcijfers. Om hun goedkeuring te krijgen, onderdrukte je je creatieve kant en focuste je op school. Hierdoor ontstond er een splitsing tussen wie je echt bent en wie je denkt te moeten zijn.
   ‍
2. Angst voor afwijzing
   Als je als kind herhaaldelijk hoorde dat je “lastig” was of ongewenst gedrag vertoonde, kon je bepaalde delen van jezelf onderdrukken om afwijzing te voorkomen.
   ‍
3. Perfectionisme en onrealistische verwachtingen
   Wanneer je opgroeit in een gezin waar perfectie wordt geëist, ben je als volwassene misschien nooit tevreden over je prestaties. Dit kan leiden tot een zelfbeeld waarin zelfkritiek overheerst.
   ‍

Iedereen wil liefde voelen

Wat is liefde eigenlijk? Het is iets waar de meesten van ons naar verlangen, maar wat houdt het precies in? Vaak verwarren we liefde met goedkeuring. Goedkeuring lijkt op liefde, omdat het mensen naar ons toe trekt en ons helpt onszelf beter te accepteren.Een gevoel van liefde zorgt voor eenheid en brengt je dichterbij. Angst doet precies het tegenovergestelde: het creëert afstand en leidt tot eenzaamheid. In de kern is het simpel. Pijn voelen betekent vaak dat je je losgekoppeld voelt van iets. Geluk voelen betekent dat je je verbonden voelt met iets.Mensen handelen volgens twee basisbewegingen: iets naar zich toe trekken of iets van zich af duwen. Wanneer we iets vertederends zien, willen we het instinctief dichterbij halen. Wanneer we iets bedreigends zien, voelen we de neiging om afstand te nemen.

Schaamte

Schaamte is de tweede oorzaak van eenzaamheid en een complex onderdeel van sociaal gedrag. Veel mensen denken dat schaamte alleen een emotionele of mentale reactie is op negatieve overtuigingen of gedachten. In werkelijkheid is schaamte primitiever en destructiever, omdat het leidt tot fragmentatie.Vergelijk schaamte met een zeeanemoon. Zodra je een zeeanemoon aanraakt, trekt deze zich instinctief samen. Dit is vergelijkbaar met onze vluchtrespons. Schaamte werkt op dezelfde manier: het is een reflex die ervoor zorgt dat we onszelf loskoppelen van onszelf. Dit creëert interne verdeeldheid.Schaamte ontstaat op een leeftijd waarop we nog niet bewust over onszelf nadenken. We reageren simpelweg instinctief op hoe anderen op ons reageren. Wanneer ouders ons met afkeer aankijken, negeren of bekritiseren, leren we dat de wereld onveilig is. Maar nog ingrijpender is de conclusie die we over onszelf trekken: als iemand die we nodig hebben ons niet wil, voelen we ons ongewenst. Dit zorgt ervoor dat we onszelf emotioneel van anderen afduwen.

‍Schaamte als spiegel
Vergelijk het met een badkamerspiegel: zonder spiegel weet je niet hoe je eruitziet. Mensen in onze omgeving fungeren als een spiegel voor ons. Wanneer iemand zegt: “Waarom ben je altijd zo boos?” begin je jezelf te zien als een boos persoon. Als mensen naar je kijken alsof er iets mis met je is, ga je jezelf als defect beschouwen.Bij mensen die chronische eenzaamheid ervaren, is schaamte vaak een permanent gevoel geworden. Ze voelen zich voortdurend ontoereikend en niet goed genoeg. Dit vormt de basis voor een laag zelfbeeld.angstDe derde oorzaak van eenzaamheid is angst. Angst duwt iets of iemand van je weg. Hoe angstiger we zijn, hoe eenzamer we ons voelen.Visualiseer een cirkel van mensen om je heen. Als je angst voelt voor deze mensen en hen mentaal wegduwt, eindigen ze buiten de cirkel en sta jij er alleen in. Maar als je door angst iedereen wilt vermijden, beland je zelf buiten de cirkel… ook alleen.

‍De vier primaire angsten in relaties:

• Verlating
• Afwijzing of afkeuring
• Gevangen zitten in pijn
• Verlies van jezelf
  ‍

Verlatingsangst verbreekt verbinding en leidt tot eenzaamheid. Afwijzing en afkeuring geven hetzelfde gevoel. Soms zitten we vast in een pijnlijke relatie, waardoor we ons eenzaam voelen. En als we het gevoel hebben opgeslokt te worden door onze partner, kan dat ook leiden tot eenzaamheid.Angst verdwijnt nooit volledig. Zolang je groeit en nieuwe uitdagingen aangaat, zal angst er zijn. De vraag is niet hoe je angst kunt elimineren, maar hoe je ermee omgaat.emoties zijn gezondVeel mensen zijn bang voor emoties. Opvoeding richt zich vaak op het corrigeren van ongewenst gedrag, zonder rekening te houden met gevoelens. Hierdoor leren kinderen dat emoties iets zijn om te onderdrukken.Een emotioneel gezondere wereld begint met hoe we kinderen behandelen. Ouders (en wij als volwassenen) zouden drie dingen anders kunnen doen:

1. Stoppen met het afkeuren van emoties.
2. Stoppen met het bagatelliseren van emoties.
3. Emotionele begeleiding bieden.
   ‍

Verbinding creëren

Het tegenovergestelde van eenzaamheid is verbinding. Echte verbinding vraagt om bewuste keuze van beide partijen. Verbinding kan mentaal, emotioneel, energetisch of fysiek zijn. Het moet vrijwillig zijn en niet worden afgedwongen.

‍Intimiteit en verbinding
Intimiteit wordt vaak verward met seks, maar gaat vooral over het écht kennen en begrepen worden door anderen. Veel mensen vermijden intimiteit uit angst voor afwijzing, misbruik of verlies van vrijheid. Maar zonder intimiteit missen we echte verbinding en blijven we eenzaam.We herhalen vaak patronen uit onze jeugd in onze volwassen relaties. Door te begrijpen waar onze angst voor intimiteit vandaan komt, kunnen we werken aan gezonde verbindingen.

‍Persoonlijke grenzen en verbinding
Gezonde persoonlijke grenzen zijn essentieel voor verbinding. Ongezonde grenzen herken je aan:

• Ja zeggen terwijl je nee bedoelt.
• Schuldgevoelens wanneer je nee zegt.
• Anderen belangrijker maken dan jezelf.
• Niet opkomen voor jezelf.
• Je behoeften in relaties niet uitspreken.
  ‍

Echte verbinding vraagt om het respecteren van je eigen grenzen én die van de ander.

Emoties zijn informatie

Emoties zoals schuld, schaamte, woede en verdriet zijn signalen. Ze willen je iets vertellen over jezelf en je relaties. Het onderdrukken van emoties kost meer energie dan ze erkennen en ermee werken.

‍Wil je hier meer over leren?
In onze TraumaTrainingen en de training Profiling en micro-expressies gaan we dieper in op emoties en de zes communicatiekanalen.